Μεθοδολογία & Συντακτική Πολιτική

Επιλογή πηγών

Το BiomedFacts δίνει προτεραιότητα σε αξιόπιστες και κατάλληλες για κάθε ερώτημα επιστημονικές πηγές.

Ανάλογα με το θέμα, χρησιμοποιούνται peer-reviewed επιστημονικές μελέτες, συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις, τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές, μεγάλες και καλά σχεδιασμένες παρατηρητικές μελέτες, επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες, καθώς και εκθέσεις και δεδομένα από αναγνωρισμένους επιστημονικούς, ρυθμιστικούς και δημόσιους οργανισμούς.

Η επιλογή της πηγής εξαρτάται από το ερώτημα που εξετάζεται. Δεν θεωρούνται όλες οι μελέτες ισοδύναμες και ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα δεν αντιμετωπίζεται αυτόματα ως οριστική απόδειξη.

Πώς αξιολογούμε μια μελέτη

Όταν παρουσιάζεται νέα έρευνα, δεν εξετάζεται μόνο το τελικό αποτέλεσμα.

Λαμβάνονται υπόψη στοιχεία όπως ο σχεδιασμός της μελέτης, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του δείγματος, η ύπαρξη ομάδας ελέγχου, η διάρκεια της μελέτης, τα αποτελέσματα που μετρήθηκαν, η στατιστική και η κλινική σημασία των ευρημάτων, πιθανοί συγχυτικοί παράγοντες, οι περιορισμοί που αναφέρουν οι ίδιοι οι ερευνητές και η συνέπεια των αποτελεσμάτων με την υπόλοιπη βιβλιογραφία.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη διάκριση μεταξύ συσχέτισης και αιτιότητας. Μια παρατηρητική συσχέτιση δεν παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι ένας παράγοντας προκαλεί έναν άλλο.

Fact-checking ισχυρισμών υγείας

Όταν εξετάζεται ένας ισχυρισμός που κυκλοφορεί στα μέσα ενημέρωσης ή στα social media, αρχικά προσδιορίζεται με ακρίβεια τι ακριβώς υποστηρίζει ο ισχυρισμός.

Στη συνέχεια αναζητείται η καλύτερη διαθέσιμη τεκμηρίωση και συγκρίνεται με τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται δημόσια.

Εξετάζεται αν τα δεδομένα υποστηρίζουν πραγματικά τον ισχυρισμό, αν τα αποτελέσματα έχουν παρουσιαστεί εκτός πλαισίου, αν μια μελέτη σε ζώα ή κύτταρα παρουσιάζεται σαν να αποδεικνύει αποτέλεσμα στον άνθρωπο, αν μια συσχέτιση παρουσιάζεται ως αιτιότητα, αν ένα μικρό ή προκαταρκτικό εύρημα παρουσιάζεται ως καθιερωμένο επιστημονικό συμπέρασμα και αν σημαντικοί περιορισμοί έχουν παραλειφθεί.

Ο στόχος του fact-checking δεν είναι απλώς να χαρακτηρίσει έναν ισχυρισμό ως «σωστό» ή «λάθος», αλλά να εξηγήσει τι γνωρίζουμε, τι δεν γνωρίζουμε και πόση βεβαιότητα επιτρέπουν τα διαθέσιμα δεδομένα.

Προκαταρκτική έρευνα και preprints

Μελέτες που δεν έχουν ακόμη περάσει από peer review μπορεί να αναφέρονται όταν είναι σημαντικές για ένα επίκαιρο θέμα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις επισημαίνεται ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά και δεν αντιμετωπίζονται με το ίδιο επίπεδο βεβαιότητας όπως η δημοσιευμένη και αξιολογημένη βιβλιογραφία.

Πηγές και διαφάνεια

Όπου είναι δυνατόν, οι βασικές επιστημονικές πηγές παρατίθενται μέσα στο άρθρο ή στο τέλος του, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να εξετάσει τα δεδομένα και να ανατρέξει στην πρωτογενή βιβλιογραφία.

Όταν μια μελέτη έχει σημαντικούς περιορισμούς, αυτοί επισημαίνονται και δεν αποκρύπτονται επειδή μπορεί να αποδυναμώνουν έναν πιο εντυπωσιακό τίτλο ή αφήγημα.

Διορθώσεις και ενημερώσεις

Η επιστημονική γνώση εξελίσσεται και είναι πιθανό ένα άρθρο να χρειαστεί στο μέλλον ενημέρωση.

Εάν εντοπιστεί ουσιαστικό πραγματολογικό λάθος, το περιεχόμενο διορθώνεται το συντομότερο δυνατό.

Όταν μια αλλαγή επηρεάζει σημαντικά το αρχικό νόημα ή το συμπέρασμα ενός άρθρου, η διόρθωση γίνεται με διαφάνεια και, όπου χρειάζεται, αναφέρεται ότι το άρθρο έχει ενημερωθεί.

Μικρές διορθώσεις γραμματικής, ορθογραφίας ή μορφοποίησης μπορεί να γίνονται χωρίς ξεχωριστή σημείωση.

Επιστημονική αβεβαιότητα

Η απουσία οριστικής απάντησης αποτελεί και αυτή μέρος της επιστήμης.

Όταν τα δεδομένα είναι περιορισμένα, αντικρουόμενα ή χαμηλής ποιότητας, αυτό αναφέρεται ξεκάθαρα. Το BiomedFacts δεν παρουσιάζει την αβεβαιότητα ως βεβαιότητα και δεν χρησιμοποιεί απόλυτη γλώσσα όταν η επιστημονική βιβλιογραφία δεν τη δικαιολογεί.

Ιατρική ενημέρωση, όχι εξατομικευμένη συμβουλή

Το περιεχόμενο του BiomedFacts έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

Δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας και δεν παρέχει εξατομικευμένη διάγνωση, θεραπεία ή ιατρική συμβουλή.