Η συζήτηση γύρω από την πλασμαφαίρεση, τα stem cells και τις θεραπείες που προβάλλονται ως αναγεννητικές ή anti-aging πήρε νέα διάσταση μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία (ΕΑΕ) παρενέβη δημόσια, προειδοποιώντας για την παροχή ιατρικών παρεμβάσεων που παρουσιάζονται ως θεραπείες ευεξίας, αποτοξίνωσης ή μακροζωίας χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.[1]

Η ανακοίνωση δεν αποδίδει τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη στην πλασμαφαίρεση. Η ίδια η ΕΑΕ χρησιμοποιεί την έκφραση «σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε μέχρι τώρα» αναφερόμενη στις πληροφορίες γύρω από το περιστατικό.[1]

Τι αναφέρει η ΕΑΕ για την πλασμαφαίρεση

Η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία περιγράφει την πλασμαφαίρεση ως εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται με ειδικό εξοπλισμό και χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις.[1]

Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς της είναι η απομάκρυνση παθολογικών παραγόντων που κυκλοφορούν στο πλάσμα, όπως συγκεκριμένα παθολογικά αντισώματα. Για τον λόγο αυτό η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος έχει θέση στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων αιματολογικών, νευρολογικών, ανοσολογικών και άλλων παθήσεων.

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της American Society for Apheresis (ASFA) επίσης καταγράφουν συγκεκριμένες ενδείξεις για τις θεραπευτικές τεχνικές αφαίρεσης, με την ένδειξη και την ισχύ των δεδομένων να διαφέρουν σημαντικά από νόσο σε νόσο.[2]

Η ΕΑΕ στρέφει, όμως, την προσοχή σε μια εντελώς διαφορετική χρήση της διαδικασίας: την εμπορική προβολή της ως γενικό μέσο «καθαρισμού» ενός κατά τα άλλα υγιούς οργανισμού.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην ανακοίνωσή της, η πλασμαφαίρεση διαφημίζεται σε ορισμένες περιπτώσεις ως μηχανισμός «αποτοξίνωσης», «ευεξίας» και «μακροζωίας», ενώ σημειώνει ότι οι** συγκεκριμένες αξιώσεις δεν είναι τεκμηριωμένες με κλινικές μελέτες.[1]

Η πλασμαφαίρεση δεν είναι μια αθώα wellness διαδικασία

Η ΕΑΕ επισημαίνει επίσης ότι η πλασμαφαίρεση μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες, αναφέροντας μεταξύ άλλων υπόταση και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.[1]

Αυτό συμφωνεί με τις σύγχρονες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.

Η British Society for Haematology, σε οδηγία που δημοσιεύθηκε το 2025, αναφέρει ότι οι διαδικασίες θεραπευτικής πλασμαφαίρεσης θεωρούνται γενικά ασφαλείς όταν πραγματοποιούνται στο κατάλληλο κλινικό περιβάλλον, αλλά δεν είναι χωρίς κινδύνους. Πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν υπόταση, υποασβεστιαιμία που σχετίζεται με τη χρήση κιτρικών ως αντιπηκτικού, αλλεργικές αντιδράσεις, μεταβολές στην πήξη και επιπλοκές που σχετίζονται με την αγγειακή πρόσβαση.[3]

Σε έναν ασθενή με σωστή ένδειξη, το θεραπευτικό όφελος μπορεί να είναι πολύ σημαντικό.

Τι είπε η ΕΑΕ για τα stem cells

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα stem cells.

Η ανακοίνωση αφορά τα hematopoietic stem cells, δηλαδή τα στελεχιαία κύτταρα από τα οποία προέρχονται τα κύτταρα του αίματος.

Η ΕΑΕ εξηγεί ότι τα συγκεκριμένα κύτταρα χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων για ασθενείς με λευχαιμίες και άλλα αιματολογικά νοσήματα, υπό εξειδικευμένες νοσοκομειακές συνθήκες.[1]

Παράλληλα προειδοποιεί για την προώθηση μη επαρκώς τεκμηριωμένων «αναγεννητικών» εφαρμογών που αποδίδουν στα αιμοποιητικά κύτταρα δυνατότητες αναγέννησης άλλων ιστών χωρίς την απαιτούμενη κλινική τεκμηρίωση.[1]

Η προειδοποίηση δεν ξεκίνησε το 2026

Η ανησυχία της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας για το συγκεκριμένο πεδίο δεν είναι καινούργια.

Ήδη από το 2019, σύμφωνα με την ΕΑΕ, είχε σταλεί επιστολή προς τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και το Υπουργείο Υγείας, με την οποία επισημαινόταν ο κίνδυνος από την προσφορά και διαφήμιση μη αποδεδειγμένων ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένων κυτταρικών θεραπειών στην Ελλάδα.[1]

Η Εταιρεία είχε ζητήσει διερεύνηση των δομών που προσφέρουν τέτοιου είδους παρεμβάσεις, ενίσχυση της εποπτείας και καλύτερη επίσημη ενημέρωση του κοινού.[1]

Επτά χρόνια αργότερα, επαναφέρει ουσιαστικά το ίδιο ζήτημα.

Τι ζητά σήμερα η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία

Η ανακοίνωση δεν περιορίζεται σε μια προειδοποίηση προς τους ασθενείς.

Η ΕΑΕ ζητά από την Πολιτεία και τον ΕΟΦ σαφέστερη ενημέρωση σχετικά με την επιστημονική τεκμηρίωση των λεγόμενων «αναγεννητικών» θεραπειών που διατίθενται στο κοινό.[1]

Ζητά επίσης από τους Ιατρικούς Συλλόγους να εξετάζουν την επιστημονική συνάφεια και επάρκεια των επαγγελματιών που αιτούνται άδειες λειτουργίας ιατρείων και να υπάρχει ουσιαστικότερη παρακολούθηση της δραστηριότητας των μελών τους.[1]

Παράλληλα, αποδίδει ευθύνη και στις ίδιες τις επιστημονικές εταιρείες, να δημοσιοποιούν ξεκάθαρες επιστημονικές θέσεις όταν θεραπείες προβάλλονται ως θαυματουργές χωρίς να υπάρχουν αντίστοιχα δεδομένα.[1]

Η τελευταία σύσταση αφορά εμάς, τους πολίτες.

Να μην αντιμετωπίζουμε μια διαφήμιση, μια προσωπική μαρτυρία ή ακόμη και την ιδιότητα ενός επαγγελματία υγείας ως απόδειξη ότι ένας θεραπευτικός ισχυρισμός είναι σωστός.

ΠΗΓΕΣ

[1] Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία. Ανακοίνωση σχετικά με μη τεκμηριωμένες θεραπείες, πλασμαφαίρεση και αιμοποιητικά στελεχιαία κύτταρα. 11 Σεπτεμβρίου 2026. Η ανακοίνωση μεταδόθηκε μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ και αναδημοσιεύθηκε από την ΕΡΤ.
Link: https://www.ertnews.gr/roi-idiseon/elliniki-aimatologiki-etaireia-gia-ton-thanato-tou-mazonaki-epikindynes-kai-mi-tekmiriomenes-oi-enallaktikes-therapeies-ti-einai-i-plasmafairesi/

[2] Connelly-Smith L, Alquist CR, Aqui NA, et al. Guidelines on the Use of Therapeutic Apheresis in Clinical Practice – Evidence-Based Approach from the Writing Committee of the American Society for Apheresis: The Ninth Special Issue. Journal of Clinical Apheresis. 2023;38(2):77–278. DOI: 10.1002/jca.22043.
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37017433/

[3] Howell C, Billen A, Callaghan T, et al. Apheresis procedures for the treatment of patients and for the collection of cellular therapy products: A British Society for Haematology guideline. Transfusion Medicine. 2025;35(6):503–530. DOI: 10.1111/tme.13144.
Link: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/tme.13144