Τι είναι η TSH;

Η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη (thyroid-stimulating hormone, TSH) παράγεται από την υπόφυση και διεγείρει τον θυρεοειδή αδένα να παράξει τις ορμόνες T4 και T3, οι οποίες συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού και πολλών άλλων λειτουργιών του οργανισμού.

Το σύστημα λειτουργεί με αρνητική παλίνδρομη ρύθμιση, δηλαδή όταν οι θυρεοειδικές ορμόνες μειώνονται, η TSH συνήθως αυξάνεται και αντίστροφα.

Έτσι, η TSH αποτελεί συχνά την αρχική εξέταση διερεύνησης της θυρεοειδικής λειτουργίας στους ενήλικες, όταν δεν υπάρχει υποψία διαταραχής της υπόφυσης. [1]

Τι σημαίνει υψηλή TSH;

Μια υψηλή TSH μπορεί να μας πει ότι ο θυρεοειδής χρειάζεται μεγαλύτερη και εντονότερη διέγερση για να παράγει επαρκείς ορμόνες.

• Υψηλή TSH και χαμηλή FT4: Ευρήματα που είναι συμβατά με έκδηλο πρωτοπαθή υποθυρεοειδισμό.
• Υψηλή TSH και φυσιολογική FT4: Ευρήματα που είναι συμβατά με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό. Μια ήπια αύξηση χρειάζεται συχνά επιβεβαίωση πριν παρθεί οποιαδήποτε απόφαση. [1], [4]

Συχνή αιτία πρωτοπαθούς υποθυρεοειδισμού είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto.

Ωστόσο, μια υψηλή TSH δεν αποδεικνύει από μόνη της Hashimoto. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να ζητηθεί έλεγχος και των αντισωμάτων. [1]

Τι σημαίνει χαμηλή TSH;

Μια χαμηλή TSH μπορεί να οφείλεται σε αυξημένη συγκέντρωση θυρεοειδικών ορμονών.

• Χαμηλή TSH με αυξημένη FT4 ή/και T3: Ευρήματα που είναι συμβατά με θυρεοτοξίκωση, η οποία μπορεί να οφείλεται, για παράδειγμα, σε νόσο Graves ή σε ορισμένες θυρεοειδίτιδες.
• Χαμηλή TSH με φυσιολογικές FT4 και T3: Μπορεί να υποδηλώνει υποκλινικό υπερθυρεοειδισμό, εφόσον επιβεβαιωθεί και αποκλειστούν άλλες εξηγήσεις. [2]

Όμως, η χαμηλή FT4 με χαμηλή ή φυσιολογική TSH μπορεί να δημιουργήσει υποψία κεντρικού υποθυρεοειδισμού, δηλαδή διαταραχής που σχετίζεται με την υπόφυση ή τον υποθάλαμο.

Γι’ αυτό η TSH δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα. [3]

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές της TSH;

Για πολλούς ενήλικες χρησιμοποιείται ενδεικτικά εύρος περίπου 0,4–4,0 mIU/L, χωρίς αυτό να αποτελεί καθολικό όριο.

Οι τιμές αναφοράς διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο, τη μέθοδο, την ηλικία και άλλους παράγοντες.

Η ερμηνεία μιας ήπιας αύξησης χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε μεγαλύτερες ηλικίες. [4]

Στην εγκυμοσύνη ισχύουν διαφορετικές παράμετροι ερμηνείας. Οι κατευθυντήριες οδηγίες αναφέρουν ειδικά όρια TSH ανά τρίμηνο και πληθυσμό, όταν υπάρχουν διαθέσιμα. [5]

Ποιες άλλες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Η FT4 είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν η TSH βρίσκεται εκτός ορίων.

Όταν η TSH είναι χαμηλή, μπορεί να χρειαστεί και FT3, ενώ τα anti-TPO βοηθούν στη διερεύνηση πιθανής αυτοάνοσης αιτίας.

Δεν απαιτούνται όλες οι εξετάσεις σε κάθε άτομο. Η επιλογή καθορίζεται από τα αρχικά αποτελέσματα και το κλινικό πλαίσιο. [1]

Τι μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα;

Η εγκυμοσύνη, μια σοβαρή ή πρόσφατη νόσος και ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τη μέτρηση ή την ερμηνεία της TSH.

Επίσης, συμπληρώματα με υψηλές δόσεις βιοτίνης (Β7) μπορούν να προκαλέσουν λανθασμένα αποτελέσματα σε ορισμένες εργαστηριακές τιμές.

Αυτό επιβεβαιώθηκε σε προοπτική μελέτη που εξέτασε διαφορετικές πλατφόρμες μέτρησης. [1], [6]

Είναι σημαντικό να ενημερώνεται ο γιατρός και το εργαστήριο για τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνονται, χωρίς την αυθαίρετη διακοπή της θεραπείας.